Μνημειακά ελαιόδεντρα
Ένα μοναδικό οδοιπορικό στη μακραίωνη και πλούσια παράδοση της ελιάς και των μνημειακών ελαιοδέντρων είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν όσοι συμμετείχαν στις εκδηλώσεις που διοργάνωσαν προχθές ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), η Νομαρχία Χανίων και οι Δήμοι Βουκολιών, Καντάνου και Κολυμπαρίου.
Το κοινό είχε την ευκαιρία να περιηγηθεί και να θαυμάσει από κοντά τα μνημειακά ελαιόδεντρα Βουβών, Καντάνου και Παλαιών Ρουμάτων, ενώ στην επιστημονική ημερίδα που ακολούθησε στα Παλαιά Ρούματα, ενημερώθηκε από τους ειδικούς για την πολύχρονη ιστορία της ελιάς στην Κρήτη που χρονολογείται από την περίοδο των νεολιθικών χρόνων.
Παράλληλα στο πλαίσιο των εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στην έκθεση σύγχρονης τέχνης «Ελαίας Γη» στο Δρομόνερο όπου εκτίθονται πάνω από 200 έργα τέχνης 72 καλλιτεχνών σχετικά με την ελιά και τα προϊόντα της.
Η αρχαιολόγος - αρχαιοβοτανολόγος Ανάγια Σαρπάκη μιλώντας για τις «Απαρχές της ελιάς στην Κρήτη» τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι «είμαστε σίγουροι για την παρουσία της ελιάς στην Κρήτη ήδη από την περίοδο των νεολιθικών χρόνων» και πρόσθεσε ότι τα στοιχεία που οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα είναι ο εντοπισμός απολιθωμάτων, γύρης καθώς και χημικές αναλύσεις που έχουν γίνει σε αρχαιολογικό υλικό και αποδεικνύουν τη χρήση ελαιολάδου από εκείνα τα χρόνια.
«Πιστεύουμε ότι τουλάχιστον από τη μέση νεολιθική εποχή για να μην πούμε από παλαιότερα υπήρχε η ελιά και παραγόταν ελαιόλαδο», είπε σχετικά και πρόσθεσε για την παρουσία της ελιάς στον ελλαδικό χώρο: «Από μελέτες παλαιοντολόγων προκύπτει ότι η ελιά ήταν παρούσα στο Αιγαίο σε κάποιες ζεστές περιόδους τις λεγόμενες μεσοπαγετώδεις εποχές, ανάμεσα δηλαδή στις εποχές των παγετώνων, περίοδος που αντιστοιχεί στην παλαιολιθική. Απολιθώματα ελιάς έχουν βρεθεί στη Θήρα και χρονολογούνται μεταξύ 50.000 – 37.000 χρόνια πριν από σήμερα. Επίσης, από την αρχή της μεσολιθικής εποχής έχει βρεθεί γύρης από τη Μεσσηνία που δείχνει ότι η ελιά ήταν παρούσα εκεί γύρω στο 7.900 π.Χ.».
Ειδικότερα για την Κρήτη ανέφερε ότι οι πρωιμότερες ενδείξεις προέρχονται από γύρη από δύο τοποθεσίες, του Τερσανά στο Ακρωτήρι Χανίων και δίπλα στη λίμνη Κουρνά.
Ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ Νίκος Μιχελάκης μίλησε για τις προσπάθειες ανάδειξης και αξιοποίησης των μνημειακών ελαιοδέντρων που έχει θέσει από το 2001 ως βασικό στόχο του ο ΣΕΔΗΚ.
«Στο διάστημα αυτό –σημείωσε- έχουν γίνει πολλές προσπάθειες ώστε να επισημανθούν τα κυριότερα από τα μνημειακά ελαιόδεντρα και στη συνέχεια με τη βοήθεια προγραμμάτων να αναδειχθούν. Τελευταία, μέσω ενός προγράμματος που κατάφερε να εξασφαλίσει ο ΣΕΔΗΚ έγινε μια σημαντική προσπάθεια για την καταγραφή και ανάδειξη των 10 σημαντικότερων μνημειακών ελαιοδέντρων που επισημάνθηκαν σε όλη την Κρήτη. Με αυτά τα μνημειακά ελαιόδεντρα δεν κλείνει ο κύκλος της επισήμανσης διότι όπως γνωρίζουμε υπάρχουν και πολλά άλλα τα οποία σιγά - σιγά θα καταγραφούν κι αυτά».
Ο κ. Μιχελάκης υπογράμμισε ότι στο πλαίσιο των ενεργειών που έγιναν δημιουργήθηκε ένα σύστημα χωρικής προβολής που περιλαμβάνει την τοποθέτηση δίγλωσσων ενημερωτικών πινακίδων μεγάλων διαστάσεων με τα στοιχεία που αφορούν το κάθε ελαιόδεντρο και τη σχέση του με την ιστορία και τις παραδόσεις της κάθε περιοχής: «Επίσης, τοποθετήθηκαν οδικές πινακίδες για τους επισκέπτες, ενώ έγινε μια ιστοσελίδα (www.polelia.gr) όπου παρουσιάζονται -μαζί με αρχαιολογικά στοιχεία για τον πολιτισμό της ελιάς- τα στοιχεία που έχουμε συλλέξει για τα μνημειακά ελαιόδεντρα της Κρήτης. Τέλος, δημιουργήθηκε κι ένα ντοκυμαντέρ με τίτλο ο πολιτισμός της ελαιοκομίας στην Κρήτη το οποίο περιλαμβάνει εκτός από τα αρχαιολογικά ευρήματα και άλλα στοιχεία που αφορούν τον πολιτισμό της ελιάς και τα μνημειακά ελαιόδεντρα».
Ο κ. Μιχελάκης επεσήμανε ότι ήδη προχωράει ο σχεδιασμός για την παραπέρα ανάδειξη των μνημειακών ελαιοδέντρων, όπου, μεταξύ άλλων, προτείνονται η διενέργεια ετήσιου διαγωνισμού και βραβεύσεων των καλύτερων ελαιοδέντρων, η ένταξη των μνημειακών ελαιοδέντρων σε ειδικές διαδρομές και χάρτες καθώς και η πραγματοποίηση έργων ανάπλασης των χώρων γύρω από τα μνημεία.
Ο πρόεδρος του ΣΕΔΗΚ και δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης, ο οποίος συντόνισε την ημερίδα σημείωσε, μεταξύ άλλων, στον χαιρετισμό του: «Η πρωτοβουλία αυτή έχει σκοπό να βάλει μέσα στη ζωή και τη σκέψη μας όλα αυτά τα μνημειακά δέντρα που έχουμε ως ΣΕΔΗΚ αναδείξει. Θεωρώ ότι είναι μια καλή ημέρα σήμερα για να καταλάβουμε όλοι μας ότι η ιστορία και ο πολιτισμός μας είναι το οπλοστάσιο του αύριο».
Να σημειώσουμε τέλος ότι στην ημερίδα μίλησε ακόμα ο διευθυντής του τμήματος Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων του ΟΑΔΥΚ Στράτος Μηλιδάκης, για τα προγράμματα ανάδειξης και αξιοποίησης των μνημειακών ελαιοδέντρων.
[www.haniotika-nea.gr]
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Σωματείο Λαϊκής Βιβλιοθήκης Παλαιών Ρουμάτων" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
