Οι δρόμοι του ποδηλάτου
Χανιώτικα Νέα 14/09/09
Επιμέλεια: Γιώργος Ψωμαδέλης
Παρά τις πολλές χρήσεις του και τις εκπληκτικές δυνατότητές του δεν έχει καθιερωθεί ακόμα η παγκόσμια ημέρα ποδηλασίας ή ποδηλάτου. Όμως την Ευρωπαϊκή εβδομάδα χωρίς αυτοκίνητο που εορτάζεται το τρίτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο έχει τον πρώτο λόγο.
Με πολλή χαρά γράφω αυτό το άρθρο και γιατί γράφω για το ποδήλατο και γιατί ευρίσκομαι σε παραλία με παραμυθένια αμμουδιά, ζεστά νερά και παιχνιδιάρα κυματιστή θάλασσα, ενώ απέναντί μου ένα νησάκι αρμενίζει και ακόμα γιατί ήλθα εδώ με το ποδήλατο!
Ο τίτλος αυτός, «οι δρόμοι του ποδηλάτου», έχει κάτι το εξωτικό, μία ποίηση που παραπέμπει σε «δρόμους του Μεταξιού», δρόμους για τις Δ. Ινδίες, «δρόμους της ελιάς». Κάτι που δεν είναι άσχετο με την πραγματικότητα του ποδηλάτου, καθώς όταν οδηγείς το ποδήλατο στην εξοχή προσλαμβάνεις μηνύματα της φύσης που ως οδηγός αυτοκινήτου δεν σου προσφέρονται.
Έτσι λοιπόν επίτρεψέ μου φίλε αναγνώστη να σου παρουσιάσω τους δρόμους του ποδηλάτου!
Είναι επικίνδυνοι;
Μερικές φορές οι δρόμοι του ποδηλάτου είναι πολύ επικίνδυνοι. Κι αυτό γιατί είσαι ακάλυπτος στο ποδήλατο αλλά και γιατί αυτό ισορροπεί και κινείται πάνω στον άξονά του, είναι δηλαδή επιρρεπές στις πτώσεις αλλά και το ξαφνικό άνοιγμα της πόρτας του αυτοκινήτου, τα εκτυφλωτικά φώτα του απέναντι οχήματος, τα διεσπαρμένα ορυκτέλαια, η έντονη χρήση ηχητικών οργάνων, το επικίνδυνο «κλείσιμο» αυτοκινήτου που στρίβει μπροστά του, εγκυμονούν πολύ επικίνδυνες καταστάσεις για τον ποδηλάτη.
Πού μας οδηγεί;
Ωστόσο το ποδήλατο, αυτό το ελαφρύ δυναμικό φιλικό όχημα, μας οδηγεί σε δρόμους χαράς τόσο ως μέσον κίνησης, εντός της πόλης –ενώ τα άλλα οχήματα έχουν μπλοκαριστεί, αυτό συνεχίζει, ενώ οι άλλοι οδηγοί περιμένουν ακίνητοι, αυτό προχωρώντας μας γυμνάζει- όσον και ως μέσον απόλαυσης της φύσης, μιας πιο φυσικής ζωής. Αν θέλουμε υπεισέρχεται στη ζωή μας θετικά σε σημαντικό βαθμό ώστε γίνεται λόγος και για κουλτούρα του ποδηλάτη.
Ποια η κουλτούρα του ποδηλάτη;
Ο ποδηλάτης είναι οικολόγος εκ φύσεως, αφού δεν δαπανά φυσικούς πόρους για την κίνησή του, ούτε τροφοδοτεί την ατμόσφαιρα με αέρια του θερμοκηπίου που εντείνουν την κλιματική αλλαγή. Είναι κυριολεκτικά αυτοδύναμος και αυτοκινούμενος γι’ αυτό με τον χρόνο διαπλάθει ένα σώμα αρμονικό, υγιές και γυμνασμένο.
Εν τούτοι δεν επιδιώκει την αναμέτρηση. Και ακόμη σέβεται την ανθρώπινη ύπαρξη αφού ποτέ δεν έχει θυσιαστεί στον Μολώχ* της ασφάλτου, ούτε μία ανθρώπινη ζωή λόγω ταχύτητας ή μέθης ή άλλου σφάλματος. Αγαπά τη φύση και αισθάνεται μέρος της, αφού κάθε μέρα εκτίθεται στα στοιχεία της απ’ ευθείας.
Γιατί το αγαπάμε τόσο;
Το αγαπάμε για την οικολογική του ταυτότητα, την προοπτική του, τις συγκινήσεις που μας προσφέρει, αλλά και για τούτο.
Το αυτοκίνητο έχει εισβάλει στο κέντρο της πόλης και το έχει κάνει απροσπέλαστο και τη ζωή σε αυτό ανυπόφορη από την γενικότερη όχληση των κινητήρων (θόρυβος, καυσαέρια, υπερθέρμανση), ενώ έχει εκτοπίσει και τους πεζούς. Έτσι λοιπόν εκεί που οι κοινωνιολόγοι έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά, και έχουν ορίσει ότι ο 20ός αιώνας είναι ο αιώνας της δικτατορίας του αυτοκινήτου, ενώ οι ψυχολόγοι κάνουν λόγο για ταύτιση του αυτοκινήτου με το σώμα μας «το θεωρούμε ως προέκταση του σώματός μας», εκεί ήρθαν οι συγκοινωνιολόγοι να βάλουν τάξη στο χάος, είπαν τη μαγική λέξη, τη λέξη κλειδί: Πο-δή-λα-το! Με αυτό θα οδεύσουμε από τον αιώνα της δικτατορίας του αυτοκινήτου στον «Χρυσό αιώνα» του ποδηλάτου, διαδικασία που έχει ήδη αρχίσει αν κρίνουμε από το γεγονός ότι πολλές πόλεις έχουν ενσωματώσει αυτό το ευέλικτο δίτροχο στον εναλλακτικό τρόπο μετακίνησης με τον οποίο φιλοδοξούν να λύσουν ή και να κόψουν τον Γόρδιο Δεσμό που περισφίγγει το κέντρο κάθε πόλης με έντονους ρυθμούς ζωής.
Το νησί του ποδηλάτου η Κω, εγκαινιάζει ένα σύστημα που λειτουργεί ως εξής: κινούμαι με το αυτοκίνητο όμως πριν φθάσω στο κέντρο το αφήνω, ενοικιάζω ποδήλατο, κινούμε με αυτό στο κέντρο της πόλης για δουλειές, ψώνια, βόλτα, σταματώ και μιλώ με φίλους, δηλαδή επανιδρύω, επαναδραστηριοποιώ τις ανθρώπινες διαστάσεις μέσα μου που η εισβολή του αυτοκινήτου είχε καταργήσει με την αέναη και αγωνιώδη φροντίδα της κίνησης της στάθμευσης της επιστροφής του αυτοκινήτου, μάλιστα αλώβητου, ανάμεσα από τα χιλιάδες άλλα αυτοκίνητα.
Αλλά και στο Παρίσι, οδηγείς το αυτοκίνητο προς το κέντρο, κάποια στιγμή το αφήνεις ενοικιάζεις ποδήλατο με σύστημα ημέρες εβδομάδας, μήνα, έτους, που μετά 15 - 20 λεπτά αφήνεις το ποδήλατο έξω από το Μετρό σε 1.140 σημεία.
Με το Μετρό συνεχίζεις και στη συνέχεια με τα πόδια στη Βαρκελώνη, ενοικιάζεις ποδήλατο που ξεκλειδώνει με κάρα και από το Α σημείο πηγαίνεις στο Β, το κλειδώνεις το παίρνει κάποιος άλλος πηγαίνει στο σημείο Γ, το κλειδώνει κ.ο.κ.
Ποδηλατόδρομοι
Δρόμοι του ποδηλάτου είναι και οι ποδηλατόδρομοι οι οποίοι σε κάθε πόλη είναι απαραίτητοι «εκ των ων ουκ άνευ» για την ασφαλή κίνηση των ποδηλάτων με την προοπτική να ανακουφίσουν την κυκλοφορία στο κέντρο. «Ποδήλατα όχι αυτοκίνητα». Οι ποδηλατόδρομοι είναι ανάμεσα στον δρόμο και το πεζοδρόμιο, είτε πάνω στο πεζοδρόμιο (Καρδίτσα, Τρίκαλα, Βαρκελώνη), όπου κινούνται μόνο ποδήλατα. Αλλά και η Ελευσίνα έχει ποδηλατόδρομο και το Μεσολόγγι, καθώς και η Θεσσαλονίκη σ’ ένα τμήμα της, στο παραλιακό μέτωπο. Πολύ πρόσφατα απέκτησαν ποδηλατόδρομο και τα Βριλήσσια.
Η Αθήνα έχει ένα ποδηλατόδρομο μήκους 1.300 μέτρων κάτω από την Ακρόπολη. Πάντως υπάρχουν σχέδια εκτεταμένων ποδηλατοδρόμων από την Κυψέλη μέχρι των Πειραιά. Στο Μαρούσι υπάρχουν «οι δρόμοι ήπιας κυκλοφορίας» όπου επιτρέπονται τα ΙΧ να κινούνται με 10 χιλιόμετρα ανώτατο όριο ταχύτητας και τα ποδήλατα, οι πεζοί, οικογένειες να κινούνται επίσης σ’ αυτόν.
Πόλεις του ποδηλάτου
Η Καρδίτσα, με ποσοστό μετακινήσεων 22% με ποδήλατο και τα Τρίκαλα, καθώς και η Κω, θεωρούνται οι πόλεις του ποδηλάτου. Παλαιότερα ή μάλλον ανέκαθεν ήταν και ο Βόλος. Σε όλη τη Β. Ευρώπη και τη Σκανδιναβία υπάρχουν πόλεις του ποδηλάτου και ποδηλατόδρομοι παντού καθώς έχει αναγνωρισθεί η προσφορά του ποδηλάτου στην ομαλή ζωή και την κυκλοφοριακή ροή των πόλεων.
Τι λένε οι ποδηλάτες;
Μίλησα για το ποδήλατο με κάποιους και είπαν τα εξής. «Στον θόλο όλοι έχουν ποδήλατα, φορούν κράνος, έχουμε ποδηλατόδρομους. Ζω στα Χανιά 15 χρόνια, μας λέει η κ. Aud από τη Νορβηγία. Η Χαρά περιμένει τους ποδηλατόδρομους και απαιτεί προσοχή από τους οδηγούς αυτοκινήτων. Η Δέσποινα δεν αποχωρίζεται το ποδήλατό της. Στην εργασία της, στην θάλασσα, στα ψώνια μαζί «πού είναι οι ποδηλατόδρομοι στα Χανιά;» απορεί. Ο Βαγγέλης οδηγεί στο κέντρο πάνω στο πεζόδρομο για να μην έχει ατύχημα. «Γιατί που γίνονται ποδηλατόδρομοι;» αναφωνεί. Ο Δημήτρης οδηγεί το τρίτο του ποδήλατο. «Τα άλλα δύο εκλάπησαν». «Πότε θα γίνουν ποδηλατόδρομοι;». Η Μαρία, θεωρεί το ποδήλατο ιδανικό μέσο μετακίνησης και ρωτάει «γιατί δεν κάνουν ποδηλατόδρομους;». Για την Καίτη η πρόσκρουση σε πόρτα απρόσεκτης οδηγού είχε ως συνέπεια την πτώση της και τον ελαφρό τραυματισμό της στο γόνατο, χείλη, δόντια. «Να γίνουν ποδηλατόδρομοι» λέει πάντως.
Όμως φίλε αναγνώστη τι γίνεται στα Χανιά;
Στα Χανιά αναμένονται οι ποδηλατόδρομοι.
Υπάρχει κυκλοφοριακή μελέτη που αναμένεται να εγκριθεί που περιλαμβάνει νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και ποδηλατόδρομους.
Διαβάζοντας εφημερίδες
Διαβάζω στις εφημερίδες ότι η ποδηλασία προστατεύει το καρδιαγγειακό σύστημα, τους πνεύμονες, ωφελεί, ρίχνει την πίεση και την κακή χοληστερόλη, αυξάνει την καλή χοληστερόλη, αυξάνει την οστική πυκνότητα, έχει ορθοπεδική δράση, δρα κατά του διαβήτη, γυμνάζει την πλάτη τα χέρια και τα πόδια και ως κερασάκι στην τούρτα φτιάχνει και τη διάθεση!
Πάμε παιδιά
«Είμαστε έτοιμοι;» «Are we ready;» ρώτησα την παρέα μου. Και εκείνη στην ίδια γλώσσα «ναι είμαστε έτοιμοι, ξεκινάμε», φώναξε με ενθουσιασμό. Κοίταξα προς τα εκεί και σκέφθηκα: «Είναι δύσκολο αυτό που επιχειρούμε, όμως είμαστε καλοί στο ποδήλατο, θα τα καταφέρουμε». Ύστερα ανεβήκαμε στα ποδήλατα, κατεβάσαμε τα γυαλιά, φορέσαμε (αντί για τα κράνη όπως θα έπρεπε) τα καπέλα και ξεκινήσαμε. Βγήκαμε στην Εθνική οδό. Οδηγήσαμε πολύ προσεκτικά τέσσερις ώρες, αγαπητέ αναγνώστη και φθάσαμε στο Καστέλλι.
* Θεότητα που αναφέρεται στην Π. Διαθήκη, της άδικης ανθρωποθυσίας και της ανθρωποσφαγής.
Περισσότερα... »
