Συχνά πυκνά στη ζωή μας ή σε ορισμένες περιπτώσεις σχεδόν καθημερινά, συμβαίνει κάποιος αόρατος φόβος να στριφογυρίζει μέσα μας, η συνείδησή μας να στροβιλίζεται σε μια φοβερή δίνη και το είναι μας να βρίσκεται σε διαρκεί συναγερμό. Άλλοτε πάλι συμβαίνει μια αίσθηση πίκρας να εισχωρεί στην ομαλή ροή της καθημερινότητάς μας που φέρνει εφιάλτες, λαχτάρα, αϋπνία, αδυναμία, άγχος, αναλγησία, ψυχρότητα που εν τέλει μετατρέπετε σ΄ ένα αιώνιο σαράκι που ροκανίζει την ψυχή μας. Είναι αυτή ακριβώς η στιγμή που κλείνουμε την πόρτα της ψυχής μας στον Χριστό και η ακόρεστη επιθυμία του πλουτισμού σαν δηλητήριο ξεχύνεται στις φλέβες μας, που δίχως εκείνες να είναι εμβολιασμένες με το σωτήριο αντίδοτο της πίστης και της εμπιστοσύνης στον δημιουργό πατέρα που φροντίζει και για τα « πετεινά του ουρανού »[1], οδηγούν ανενόχλητα το θανατηφόρο υγρό κατ΄ ευθείαν στην καρδιά μας.
Την ευλογία της εργασίας που μας αποφέρει τα προς το ζην εμείς την μετατρέπουμε τότε σε κατάρα. Γινόμαστε θλιβεροί είλωτες της ύλης, πουλάμε την ζωή μας στο όνομα του κέρδους που θα γεμίσει τα σεντούκια μας πολλούς θησαυρούς, σπίτια και αυτοκίνητα πολυτελείας, καταθέσεις, μετοχές και ομόλογα ώσπου έρθει η στιγμή και ένας κλέπτης τα κλέψει, ένας εμπρηστής τα κάψει, και μια παγκόσμια οικονομική ύφεση τα αφανίσει από την μια στιγμή στην άλλη.
Κοιτάζοντας τότε πίσω μας θα έχουν μείνει τα ερείπια της ζωή μας και η φτώχεια της ψυχή μας την οποία επιμελώς αφήσαμε γυμνή από αρετές και δίχως παρελθών στο δριμύ ψύχος της μοναξιάς, της αποξένωσης, της απελπισίας, της σκληροκαρδίας χωρίς καν το απαραίτητο ένδυμα που θα την ζεστάνει για να ανανήψει από τον φρικτό της θάνατο.
« Όπου γαρ εστίν ο θησαυρός υμών εκεί εσταί και η καρδία υμών,» [2] και είναι αλήθεια πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι σήμερα στήνουμε τον βωμό θυσιάζοντας και αυτή την αξιοπρέπειά μας πολλές φορές στον Θεό του πλουτισμού και μάλιστα του εύκολου, όμως αγνοούμε επιμελώς πως ο πλουτισμός είναι ένα διαρκές μαρτύριο βαριάς μορφής μέσα στο οποίο η αγωνία και η παλιννόστηση των λογισμών σκοτώνουν τα ιδανικά , το χαμόγελο της ζωής, την χαρά και το φτερούγισμα της σκέψης στις σφαίρες του αιωνίου.
Τα αδιάψευστα χείλη του ψαλμωδού επίκαιρα πάντα, μας προειδοποιούν αιώνες τώρα πως « πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριο ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού».[3]
Όμως και ο καρδιογνώστης Κύριος των πάντων και πλαστουργός μας, σήμερα, υπενθυμίζει με τον ζωογόνο λόγο του σε κάθε άνθρωπο « μη θησαυρίζετε υμίν θησαυρούς επί της γής, όπου σής και βρώσις αφανίζει, και όπου κλέπται διορύσσουσι και κλέπτουσι» και την ίδια στιγμή συμβουλεύει, «θησαυρίζετε δέ υμίν θησαυρούς εν ουρανώ, όπου ούτε σής ούτε βρώσις αφανίζει, και όπου κλέπται ου διορύσσουσιν ουδέ κλέπτουσιν·»
Θησαυρούς του ουρανού να συλλέγουμε μας προτρέπει στοργικά, σίγουρο και καθαρό απόθεμα, αφορολόγητο από τις δυνάμεις του Σατανά, θησαυρό πνευματικό, τις αρετές που ντύνουν την ζωή μας με παρών παρελθών και μέλλον και που λαμπρύνουν την στολή την ψυχή μας. Τις αρετές που κανείς δεν μπορεί να μας τις κλέψει, που ενώ το χρόνια περνούν εκείνες λάμπουν ακόμα περισσότερο στο χρηματιστήριο του ουρανού και εγγυώνται την ασφαλή μετάβασή μας στην πατρική αγκαλιά του δημιουργού.
Οι αρετές, χωρίς πολύ κόπο και χωρίς μεγάλες θυσίες μπορούν να μαζευτούν στο θησαυροφυλάκιο της ψυχή μας και να δώσουν νόημα και ρυθμό στην σκουριασμένη ζωή μας. Τότε χαρά μυστική και καρδιακή θα πλημμυρίσει το είναι μας για εκείνο τον παράξενο θησαυρό που δεν κιτρινίζει και που εργαστήκαμε ν΄ αποχτήσουμε στην γη υπομένοντας καρτερικά τους διωγμούς, τις στερήσεις, τους σταυρωμούς, τους κατατρεγμούς, τα μαρτύρια, τις συκοφαντίες, τις δοκιμασίες και τα κτυπήματα που συνηθίζει να δίνει τούτος ο κόσμος με μανία σ΄ εκείνους που νοιώθουν το νόημα της ζωής ψηλότερα απ΄ την σκόνη, τους συμβιβασμούς και τις συμβατικότητες.
Ο Κύριός μας δεν μας αναγκάζει να σηκώσουμε φορτία δυσβάσταχτα, ούτε κόπο και πόνο πάνω από τα μέτρα των δυνατοτήτων μας αλλά μας ζητά να επενδύσουμε στην αιωνιότητα, να είμαστε σπλαχνικοί, ελεήμονες, πράοι, αμνησίκακοι, και προ πάντων να πετάξουμε τις μάσκες της υποκρισίας και να είμαστε αληθινοί και αυθεντικοί άνθρωποι και χριστιανοί.
Και ο Πάντων Δεσπότης προχωρεί σταθερά και διαχρονικά να μας οδηγεί με συμβουλές που μέχρι την έλευσή του ο κόσμος δεν ήθελε να ξέρει. Μας παίρνει από το χέρι και μας ανεβάζει ψηλότερα από την κτίση και μας αποκαλύπτει την ομορφιά της Βασιλείας του, και προτρέπει να αγωνιστούμε για να ξαναβρούμε την μακαριότητά μας , την αιώνια κληρονομιά και την λευτεριά μας, ότι δηλαδή έχασαν οι πρώτοι άνθρωποι ο Αδάμ και η Εύα. Και η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, είναι το χρυσό κλειδί που ανοίγει τις πόρτες της φυλακής του « κόσμου τούτου » για να λευτερωθούμε από την σκλαβιά της αμαρτίας και οι όροι της απελευθέρωσης είναι απλοί.
Όταν πλέων η κύρια μέριμνά μας θα είναι ο πνευματικός πλουτισμός και η καρδιά μας θα αναζητά τον μόνο « Θησαυρό των αγαθών τον της ζωής χορηγό »[4] και θα έχει πια μαλακώσει στο «χωνετύρι» της μεγάλης Του αγάπης τότε θα μπορούμε να συγχωρήσουμε με όλη την δύναμη της ψυχής μας τον αδελφό μας που έσφαλε, που μας πίκρανε, που μας έκανε κακό, για να δώσουμε στην συνέχεια το δικαίωμα σ΄ Εκείνον τον μόνο Πολυεύσπλαχνο να συγχωρήσει και τα δικά μας εγκλήματα και σφάλματα. Να είμαστε στην ζήση μας επιεικείς, συμπαθείς, αμνησίκακοι και φιλάδελφοι γιατί τίποτα δεν αποστρέφεται τόσο ο Θεός όσο την ωμότητα και την ασπλαχνία. Πολλές φορές τόνισε πως πρέπει ν΄ αγαπούμε όχι μόνο τους φίλους αλλά ν΄ αγαπούμε και τους εχθρούς μας,[5] να διώξουμε από την καρδιά μας την έχθρα και αντί της σατανικής μανίας να λάβουμε την ηρεμία των αγγέλων. Να κατευνάσουμε τα αδηφάγα κύματα της οργής που παφλάζουν μέσα μας για να οδηγήσουμε την ζωή μας σε ακύμντο και ασφαλές πέλαγος, ειρηνικό και γαλήνιο.
Με την συγχωρητικοτητά μας θα πάψη η ζωή μας να είναι κόλαση και ο κόσμος ένα απέραντο δικαστήριο
« πιθηκιζόντων ευσεβώς.»[6] Οι άνθρωποι και γιατί όχι όλοι οι λαοί, θα έρθουν πιο κοντά κοιτάζοντας ο ένας τον άλλο κατάματα, για να νοιώσουν πως όλοι είναι αδέλφια.
Το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός θα περάσουν στο χρονοντούλαπο της πονεμένης ιστορίας για να θυμίζουν την γερασμένη ανθρωπότητα που δεν ήξερε τι θα πει συγνώμη, άφεση αμαρτιών, έλεος και ευσπλαχνία. Οι καρδιές θα γλυκάνουν, οι ψυχές θα γίνουν οι πραγματικές νότες της ωδής στην χαρά των λαών που σαν δροσερό αγέρι θα σκαρφαλώνει την σκάλα του ουρανού για να ξυπνά σκουριασμένες αιθεροβάμονες συνειδήσεις και θαλερό θα φυτρώσει το άνθος της ειρήνης του Χριστού « στο εικονοστάσι της πλάσης »[7] σαν δώρο στις ψυχές που αναζητούν την ομορφιά και την ευαισθησία στην σύντομη ζωή τους.
Με την συγχωρητικοτητά μας θρυμματίζουμε την αμαρτία που θριαμβεύει στην διαίρεση, στην αντίθεση, τον χωρισμό, το μίσος των ανθρώπων και την « βεντέτα » και υψώνουμε στον ιστό της καρδιάς μας την σημαία της ενότητας, της σύμπνοιας, της καταλλαγής και της αγάπης.
Τέλος, ο πρώτος όρος για την πνευματική μας απελευθέρωση είναι η νηστεία, η οποία είναι «συνηλικιώτις της ανθρωπότητος»[8], δηλαδή όσο παλιά από απόψεως χρονικής είναι η ανθρωπότητα, τόσο αρχαία είναι και η θεία αυτή εντολή που νομοθετήθηκε μέσα στον Παράδεισο. Με την παραβίαση αυτού του όρου από τον Αδάμ ο άνθρωπος « εξεβλήθη του παραδείσου της τρυφής» και έχασε « την θεοϋφαντον και «φωταυγή»[9] στολή, καί κατεκρίθη εργάζεσθαι τήν γήν, εξ ής ελήφθη αυτός, ιδρώτι δέ πολλώ, εσθίειν άρτον αυτού.»[10]
Με την δική μας νηστεία προσπαθούμε να λευτερώσουμε το πνεύμα μας από την δικτατορία της σάρκας και της ύλης, να προσανατολίσουμε την βούλησή μας στὸν Θεό και να την υποτάξουμε στο θείο Θέλημα ώστε να γίνουμε ευάρεστοι στον Χριστό, «ίνα τού Παραδείσου τήν οίκησιν, πάλιν απολάβωμεν»[11] « αξιωθήναι δε, τού ξύλου τής ζωής μεταλαβείν, καί τής χαράς, ής τό πρότερον, εν σοί κατετρυφήσαμεν.»[12]
Γι αυτό πρέπει να νηστεύομε, όχι για τον έπαινο των ανθρώπων αλλά για την αγάπη του Χριστού. Με πρόσωπα όχι μίζερα αλλά χαρούμενα όπως εκείνων που δεν νηστεύουν. Αληθινή νηστεία είναι η αποξένωση από κάθε κακό, η χαλιναγώγηση της γλώσσας, η αποχή από τον θυμό, ο χωρισμός από τις κακές επιθυμίες, την κατάκριση, το ψέμα και την επιορκία. Η έλλειψη όλων αυτών είναι νηστεία αληθινή και αρεστή στον Θεό. [13] Η νηστεία ως μέσον εγκράτειας, μετάνοιας και πνευματικής ανάτασης πρέπει να συνοδεύεται από ελεημοσύνη , προσευχή, καύση καρδίας και δάκρυα μετανοίας που θα προσφέρουμε κρυφά για να έχουν πραγματική αξία και ο Πατέρας ο Ουράνιος που γνωρίζει τα μύχια των καρδιών, θα μας τα αποδώσει στα φανερά την ώρα της κρίσεως.[14]
Με τις προϋποθέσεις αυτές προϋπαντούμε την « τών πνευματικών αγώνων αρχή»[15] ενός ακόμη έτους της ζωής μας. Το στάδιο των αρετών εντός ολίγου θ΄ ανοίξει και όσοι θέλετε να αθληθείτε, ας μπείτε, αναλαμβάνοντας τον καλόν αγώνα της νηστείας. Γιατί όσοι αθλούνται σύμφωνα με τους κανόνες, δίκαια στεφανώνονται. Κι αφού πάρουμε την πανοπλία του Σταυρού, ας πολεμήσουμε ενάντια στον εχθρό, έχοντας ως άρρηκτο τείχος την πίστη, ως θώρακα την προσευχή και ως περικεφαλαία την ελεημοσύνη. Αντί για μαχαίρι, τη νηστεία, που κόβει κάθε κακία από την καρδιά. Όποιος κάνει αυτά, παίρνει το αληθινό στεφάνι από τον βασιλιά όλων, τον Χριστό, την ημέρα της Κρίσεως.»[16]
«Αποθώμεθα ουν τα έργα του σκότους και ενδυσώμεθα τα όπλα του φωτός.»[17] «Ιδού καιρός ευπρόσδεκτος! Ιδού καιρός μετανοίας! »[18]Ιδού η ψυχωφελής αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή ! « Η κατά τών δαιμόνων νίκη, η πάνοπλος εγκράτεια, η τών Αγγέλων ευπρέπεια, η πρός Θεόν παρρησία.» « Κύριε, δι' αυτής αξίωσον καί ημάς, προσκυνήσαι σου τα Πάθη καί την αγίαν Ανάστασιν, ως φιλάνθρωπος.»[19]
Γένοιτο. Καλή και ευλογημένη Σαρακοστή!
Πρ. Εμμανουήλ
Φεβρουάριος 2009
[1] Ματθ.6,26
[2] Ματθ. 6,21
[3] ψαλμ. 34, 10
[4] Στιχηρό ιδιόμελο εσπερινού Πεντηκοστής
[5] Ματθ. 5,44
[6] Πρ. Εμμ. Γεωργιακάκη «Ωδή στα πάθη»
[7] Οπ. παραπάνω
[8] Μ. Βασιλείου περί νηστείας (Ε. Π. Ε., τ. 6,´ Ὁμιλία σελ. 22-52 )
[9] Τριώδιον, 67
[10] Μεσώδιο κάθισμα Κυριακής της τυρινής.
[11] Στιχηρά προσόμοια τού Τριωδίου Σάββατο Τυρινής εσπέρας.
[12] Στιχηρό εσπέριοι προσόμοιο Κυριακής της τυρινής.
[13] Στιχηρό εσπέριο ιδιόμελον Δευτέρας ά νηστειών.ήχος γ
[14] Ματθ.6,4
[15] Δοξαστικό αίνων Κυριακής Τυρινής
[16] Στιχηρό ιδιόμελο. Αίνων…Κυριακής Τυροφάγου
[17] Ρωμ. 13,12
[18] Ρωμ Β’ Κορ. 6,2
[19] Δοξαστικό αίνων Κυριακής Τυρινής.
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Η ενορία κοντά σου" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
