Η μικρής διάρκειας σύρραξη στον Καύκασο το 2008 ξάφνιασε την παγκόσμια κοινή γνώμη, αλλά οι ψυχραιμότεροι και πιο ενημερωμένοι αναλυτές γνώριζαν ότι επρόκειτο για ένα καζάνι που σιγόβραζε και περίμενε την ευκαιρία να ξεχειλίσει. Υπάρχουν ακόμα αρκετά άγνωστα στοιχεία (σ'αυτό συντελεί και η "ήξεις αφήξεις" ρητορεία της Τιφλίδας) και αρκετές διαστάσεις που ακόμα δεν έχουν αποκαλυφθεί.
Πρώτα απ'όλα, να ξεκαθαρίσουμε ότι ποτέ δεν υπήρξε κάποια "καλή" περίοδος για τις σχέσεις Μόσχας και Τιφλίδας. Η Ρωσία, για να ασκεί πιέσεις στην κυβέρνηση της Γεωργίας, αξιοποίησε στο έπακρο τις αποσχιστικές τάσεις της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας. Ωστόσο, για να μη ρισκάρει τη δική της δημόσια θέση σε ό,τι αφορά ίδιες τάσεις εντός της επικράτειάς της (Τσετσενία) ή στο διεθνή χώρο (Κοσσυφοπέδιο), δεν προχωρεί σε de facto αλλαγή των συνόρων. Στο πλαίσιο των πιέσεων αυτών, η Ρωσία παραχώρησε δικαιώματα Ρώσου πολίτη και διαβατήρια σε μεγάλο ποσοστό του - ούτως ή άλλως - ικανού σε αριθμό πληθυσμού των δυο υπό απόσχιση επαρχιών και προώθησε αξιωματούχους της στη γραφειοκρατία και τη διοίκησή τους.
Επίσης, ως ειρηνευτική δύναμη σ'αυτές τις περιοχές, διατήρησε έναν αριθμό στρατιωτών. Θυμάστε πώς οι αμερικανικές δυνάμεις έκαναν τα στραβά μάτια στους αλβανόφωνους ενόπλους που είχαν αναπτυχθεί στα σύνορα ΠΓΔΜ-Κοσσυφοπεδίου; Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο οι Ρώσοι έκαναν τα στραβά μάτια για τους "εθνοφύλακες" της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας. Η Ρωσία επίσης κατασκέυασε το 2005, στην πόλη Java (βόρεια του Tskhinvali) στρατιωτική βάση με δυνατότητα στέγασης 2.500 στρατιωτών και αποθήκών καυσίμων, με το πρόσχημα του στρατωνισμού και εφοδιασμού των "ειρηνευτικών" της δυνάμεων.
Από την άλλη, και η Τιφλίδα δεν έμεινε με σταυρωμένα χέρια: ανέτρεψε τις αποφάσεις που είχε πάρει στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας για μείωση των στρατιωτικών της δυνάμεων. Αυτές οι περικοπές είχαν φέρει μέχρι το 2004 το προσωπικό των γεωργιανών ενόπλων δυνάμεων στα 20.000 άτομα, από 38.000 που ήταν πριν. Είχαν δε ληφθεί κατόπιν υποδείξεων δυτικών συμβούλων στο πλαίσιο μιας προσπάθειας να μετατραπεί το γεωργιανό στράτευμα σε μια μικρή και ευέλικτη δύναμη νατοϊκών προδιαγραφών. Μάλιστα, το 2004 ο τότε υπουργός άμυνας Gela Bezhuashvili ανακοίνωσε οροφή προσωπικού 15.000 ατόμων. Το δε Διεθνές Συμβουλευτικό Συμβούλιο Ασφαλείας (ISAB - International Security Advisory Board) που συστήθηκε το 1998 κατόπιν αιτήματος της Τιφλίδας ανέφερε ότι 13.000-15.000 άτομα ήταν ιδανική οροφή προσωπικού.
Όμως, το 2005 ο τότε υπουργός Irakli Okruashvili ανακοίνωσε από την Ουάσινγκτον τη σταδιακή αντιστροφή αυτής της πορείας. Ανακοίνωσε λοιπόν τη δημιουργία μιας επιπλέον ταξιαρχίας (πέμπτη ταξιαρχία). Ένα από τα εναύσματα ήταν και η απόφαση που είχαν λάβει το 2002 οι ΗΠΑ να χρηματοδοτήσουν με 64 εκατομμύρια δολλάρια τη δημιουργία τριών ταγμάτων κι ενός μηχανοκίνητου λόχου με νατοϊκά πρότυπα. Το πρόγραμμα αυτό, που ανέλααν μέλη των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων και του αμερικανικού σώματος πεζοναυτών, ολοκληρώθηκε επιτυχώς το 2004 και άνοιξε την όρεξη της Τιφλίδας για περαιτέρω αναβάθμιση του στρατεύματος. Έτσι, ελήφθη η απόφαση της εκπαίδευσης 15.000-22.000 εφέδρων, η οποία έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από αρκετούς βουλευτές που έσπευσαν να καταταγούν εθελοντικά σε αυτά τα τάγματα. Μεταξύ 2004 και 2005, η Γεωργία σχεδόν πενταπλασίασε τις αμυντικές της δαπάνες, οι οποίες αυξήθηκαν πενήντα φορές μεταξύ 2002 και 2008. Επισήμως, το αμυντικό πρόγραμμα της Γεωργίας είχε ως σκοπό την εκπλήρωση των "διεθνών υποχρεώσεων" της Γεωργίας και το πρόσχημα ότι τα υποψήφια μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να ξοδεύουν πάνω από 2% του ΑΕΠ τους σε αμυντικές δαπάνες. Όμως, οι πραγματικές προθέσεις της Γεωργίας φάνηκαν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2005, όταν ο Okruashvili εκφώνησε λόγο προς τους εφέδρους, υποσχόμενος την επιβολή της ηγεμονίας της Τιφλίδας πάνω στις δυο de facto αποσχισθείσες περιοχές.
Προωθήθηκε άμεσα η αγορά ΤΟΜΑ, πυροβόλων ΑΚ, αρμάτων Τ-72 και ελικοπτέρων, χαρακτηριζόμενη από τον πρόεδρο Saakashvili ως μέτρο ενδυνάμωσης της άμυνας. Αργότερα, η Τιφλίδα προμηθεύτηκε στρατιωτικό υλικό από Ουκρανία, Τσεχία, Αλβανία, Ελλάδα και Ισραήλ. Οι προμήθειες αυτές προκάλεσαν υποψίες στους αναλυτές και φόβους ότι δρομολογείτο μια ενέργεια ανακατάληψης των δυο περιοχών. Ήταν, επομένως, θέμα χρόνου η αποσταθεροποίηση στον Καύκασο. Θα περίμενε κανείς άραγε η Ρωσία να μην απαντήσει στη γεωργιανή κινητικότητα; Προφανώς όχι. Έτσι, το Μάρτιο του 2008, η Μόσχα αποχώρησε από το οικονομικό και οπλικό εμπάργκο της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών προς την Αμπχαζία. Τον Απρίλιο ανακοίνωσε νομικούς δεσμούς με τις δυο επαρχίες, ενώ κατέρριψε και γεωργιανό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) κοντά στην πόλη Ganmukhuri. Παράλληλα, ενίσχυσε τις "ειρηνευτικές" δυνάμεις της με μονάδες αλεξιπτωτιστών και βαρύτερο οπλισμό, ενώ διέθεσε 400 άτομα για την επισκευή των σιδηροδρομικών γραμμών της Νότιας Οσετίας.
Οι μεγάλης κλίμακας ασκήσεις που πραγματοποίησαν το καλοκαίρι του 2008 οι δυο αντίπαλοι απλώς έριξαν λάδι στη φωτιά. Οι Ρώσοι πραγματοποίησαν, μεταξύ 15/7 και 2/8, την άσκηση "Καύκασος 2008" με τη 8.000 στρατιώτες και 700 οχήματα από την 58η Στρατιά κοντά στα σύνορα με τη Γεωργία, δηλώνοντας ως σκοπό την προετοιμασία για "ειδικές ειρηνευτικές επιχειρήσεις". Οι Γεωργιανοί ισχυρίζονται και πείθουν ότι οι περισσότερες εμπλεκόμενες μονάδες δεν επέστρεψαν στις βάσεις τους.
Στις 5 Αυγούστου, δέκα σκάφη του ναυτικού της Γεωργίας πραγματοποίησαν άσκηση μαζί με τη φρεγάτα USS Hawes του αμερικανικού ναυτικού. Πιο πριν, τον Ιούλιο, το γεωργιανό και το ουκρανικό ναυτικό πραγματοποίησαν άσκηση με αποβατικές ενέργειες στη λίμνη Donuzlav, υπό την επίβλεψη της Ουκρανίας και των Αμερικανών επιτελών που διηύθυναν την άσκηση "Sea Breeze-2008". Ένας εξωτερικός παρατηρητής που δεν έδινε σημασία στην επίσημη ρητορεία μπορούσε πολύ ωραία να πει ότι δινόταν η εντύπωση πιθανής αποβατικής ενέργειας και πρόσκαιρου αποκλεισμού της Αμπχαζίας από θαλάσσης. Εν τω μεταξύ, στρατεύματα της Γεωργίας, των ΗΠΑ, του Αζερμπαϊτζάν, της Αρμενίας και της Ουκρανίας συμμετείχαν σε κοινές ασκήσεις με την επωνυμία "Immediate Response 2008" στο έδαφος της Γεωργίας. Αυτές διήρκεσαν μέχρι τη 2η Αυγούστου. Κατά τη διάρκεια των ασκήσεων, εκτός από τους περίπου εκατό μόνιμα εγκατεστημένους Αμερικανούς συμβούλους, στη Γεωργία μετέβησαν πάνω από 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες από τη βάση της Vicenza της Ιταλίας (αλεξιπτωτιστές) και από το Kaiserslautern της Γερμανίας (21st Theater Sustainment Command), έφεδροι από το 3ο Τάγμα του 25ου Συντάγματος Πεζοναυτών του Ohio και το 1ο Τάγμα του 121ου Συντάγματος της εθνοφρουράς της αμερικανικής πολιτείας της Γεωργίας. Όταν ξεκίνησε η σύρραξη Ρωσίας-Γεωργίας, δεν είχε ολοκληρωθεί η αποχώρηση των Αμερικανών στρατιωτών.
Αυτά δεν πέρασαν απαρατήρητα από τον διεθνή παράγοντα. Τρεις προσπάθειες επίλυσης της κρίσης, από τη Γερμανία στις 18 Ιουλίου, από την Ε.Ε. στις 22 Ιουλίου και από τον ΟΑΣΕ στα τέλη Ιουλίου δεν απέδωσαν καρπούς. Εξαπολύθηκαν εκατέρωθεν κατηγορίες για την αποτυχία των προσπαθειών, αλλά υπήρχε επίσης εκατέρωθεν αδιαλλαξία.
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Αιρετική Πολιτεία - Heretic Republic" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
